Болсон явдал
ЭЭЖИЙН МИНЬ СОРВИ НЭГ ӨДӨР БАЙЖ, НӨГӨӨ ӨДӨР АЛГА БОЛДОГ БАЙЛАА...
Хөвсгөл
2026.11.08, 17:47
36 views
Ээжийнхээ зүүн бугуйн дээрх түлэнхийн сорви нэг шөнийн дотор алга болсныг анх зургаан настай дүү минь анзаарсан юм. Өчигдөрхөн тод харагдаж байсан хүрэн сорви ор мөргүй арилж, оронд нь өчүүхэн ч толбогүй цэвэрхэн арьс үлдсэн байлаа. Гэвч хамгийн аймшигтай нь дүүг энэ тухай асуухад ээжийн гараас таваг мултарч, царай нь үхсэн хүн шиг цонхийсон явдал байв. Тэр үед бид ээжийгээ нэг л хүн гэж боддог байсан ч арван есөн жилийн дараа олдсон гэрэл зураг бидний итгэж өссөн бүхнийг өөрчилсөн юм.
1982 оны намар би арван найман настай, аймгийн төвийн арван жилийн сургуулийн төгсөх ангид сурдаг байлаа. Аав Батсайхан авто баазад засварчин, ээж Сэргэлэнтуяа хүнсний дэлгүүрт нярав хийдэг, манайх таван хүүхэдтэй жирийн нэгэн айл байсан юм. Гэвч ээж маань зарим өглөө биднийг анх удаа харж байгаа хүн шиг ширтэж, өчигдөр ярьсан зүйлсээ хүртэл мартчихсан байдаг байв. Бид үүнийг ажлын ядаргаа гэж боддог байсан ч үнэндээ тэр өдрүүдийн цаана төсөөлөхийн аргагүй нууц байжээ.
Нэг өдөр ээж дүүгийн минь дуртай хоолыг хийж, биднийг энхрийлж байснаа маргааш нь тэр хоолыг хэрхэн хийдгээ ч мэдэхгүй мэт аашилна. Заримдаа хоолой нь намсч, алхахдаа баруун өвдгөө үл ялиг чирдэг бол өөр нэг өглөө ямар ч зовиургүй, шаламгай хөдөлдөг байв. Харин зүүн бугуйнх нь түлэнхийн сорви нэг өдөр тодорч, нөгөө өдөр ор мөргүй алга болдог нь хамгийн хачирхалтай. Би энэ бүхнийг жижиг дэвтэрт тэмдэглэж эхэлсэн юм.
Нэг орой аавыг ажлаасаа ирэхэд болсон явдлыг хэлтэл тэр ээжийн гарыг ч харалгүй, “Хүүхдүүд андуурч л дээ” гэж хариуллаа. Гэвч тэр шөнө унтлагын өрөөнөөс аав, ээж хоёрын маргалдах чимээ сонсогдов. Ээж уйлан, “Хүүхдүүд том болж байна. Ингэж цааш үргэлжилж болохгүй” гэхэд аав ууртайгаар “Одоо больчихвол тэдний хэн нь ч биднийг уучлахгүй!” гэж хэлсэн юм. Би тэр үгийн учрыг ойлгоогүй ч эцэг эх минь биднээс ямар нэгэн зүйл нуугаад байгааг мэдэрч байлаа.
Удалгүй хөрш Цэвээн гуай манайд ирэхдээ ээжийг хараад хачин царайлав. Тэрээр “Өнөөдөр чи гэртээ байгаа юм уу?” гэж асуухад ээжийн царай тэр дороо барайж, яриаг нь өөр тийш эргүүлсэн юм. Харин гарахдаа Цэвээн гуай намайг дуудаж, “Танай ээж залуудаа ганцаараа байгаагүй юм шүү” гэж шивнээд явчихав. Би тэр орой тэднийд очиж учрыг асуухад ээжийг минь өөртэй нь усны дусал шиг адилхан ихэр эгчтэй байсан гэж хэлсэн юм.
Түүний хэлснээр өнөөх ихэр эгч нь олон жилийн өмнө аймгаас явсан бөгөөд түүнээс хойш хэн ч хараагүй ажээ. Би гэртээ ирээд ээжийн хуучин зургуудыг хайж эхэлсэн ч залуу үеийнх нь ганц ч зураг олсонгүй. Харин аав, ээж хоёрын хуримын зураг дээр ээжийн хажууд зогссон нэгэн эмэгтэйн нүүрийг зориуд харлуулсан байлаа. Тэр эмэгтэйн хувцас, үсний засалт, биеийн өндөр хүртэл ээжийнхтэй яг адилхан байсан юм.
Би зургийг ээжид үзүүлэхэд тэр хэсэг чимээгүй ширтсэнээ “Аавын чинь хамаатан байсан, одоо байхгүй” гэж хариулав. Гэтэл маргааш нь өнөөх зураг гэрээс алга болж, аав намайг дахиж хуучин юм ухахгүй байхыг анхаарууллаа. Тэр цагаас хойш ээжийн сорви хааяа алга болдог хэвээр байсан ч би энэ тухай дахин асууж зүрхэлсэнгүй. Харин нэг л өдөр энэ нууцыг заавал олж мэднэ гэж өөртөө амласан юм.
1983 оны хавар би сургуулиа төгсөж, Улаанбаатарт суралцахаар явлаа. Явахын өмнөх орой ээж намайг удаан тэвэрч, “Миний охин, хүн өөрийнхөө амьдралыг бусдын өмнөөс амьдрах ёсгүй шүү” гэж хэлсэн юм. Тэр үгийг хэлэхдээ ээжийн нүдэнд нулимс цийлэгнэж байсныг би одоо ч мартдаггүй. Гэвч хотод ирж, ажил амьдралтай золгосоор бага насны тэр хачирхалтай явдлууд аажмаар бүдгэрчээ.
Харин 2001 оны намар аавын бие муудаж, би нутагтаа очсон юм. Хуучин байшингийн авдрыг цэгцэлж байгаад ёроолынх нь давхар модон хавтангийн завсраас шарласан дугтуй оллоо. Дотор нь 1976 онд авахуулсан нэгэн гэрэл зураг, хэдэн хуучин бичиг баримт байв. Зураг дээр ээжтэй минь усны дусал шиг адилхан хоёр эмэгтэй зогсож байсан бөгөөд нэгнийх нь зүүн бугуйнд өнөөх түлэнхийн сорви тод харагдаж байлаа.
Би зургийг эргүүлж хартал ард нь аавын гараар бичсэн бололтой хэдэн мөр байв. Эхний мөрөнд хоёр эмэгтэйн нэрийг бичсэн байлаа. Харин дараагийн мөрийг уншсан мөчид миний гар салганаж, амьсгаа давчдаж эхэлсэн юм.
“Солонго энэ үнэнийг хэзээ ч мэдэж болохгүй. Хэрэв мэдвэл манай гэр бүл тэр чигээрээ нурна...”
Зургаан настай дүүгийн минь нэрийг аав яагаад тэр зураг дээр бичиж үлдээсэн юм бол? Хамгийн гол нь би бүх насаараа ээж гэж дуудсан хүнээ үнэхээр таньдаг байсан гэж үү?
Үргэлжлүүлэн унших
Энэхүү нийтлэл нь төлбөртэй контент юм.