Намайг Тулга гэдэг. Хорин зургаахан настай ч амьдралын хамаг хатуу хүтүүг амсаж, алдаж онож яваа нэгэн. Улаанбаатараас Дорнод руу чиглэх хот хоорондын том оврын автобусны цонхоор харагдах зэрэглээт тал нутаг миний өмнө өнгөрсөн үеийг минь арчиж хаях шиг л санагдана.

Би уг нь Улаанбаатар хотын унаган хүүхэд. Гэвч хөнгөн мөнгөнд шунаж, буруу хүмүүстэй нийлснээс болж нэг л өдөр өрөнд баригдаж, өөдөө харах нүүргүй болсон юм. Ганц эгч маань л намайг аварч үлдсэн. Тэр минь "Миний дүү, хотод байвал чи энэ замаасаа гарахгүй. Дорнодод манай хадам талын нэг хүн бий, Батаа ах чинь. Тэнд очиж хэдэн малтай нь ноцолдож, хүн шиг амьдрах ухаан сур" гэж хэлээд замын зардлыг минь өгч, явуулсан нь энэ.

Автобус тоос татуулан давхисаар. Миний халаасанд хэдхэн төгрөг, үүргэвчинд цөөн хэдэн хувцас л бий. Харин цээжин дотор минь "Шинэ амьдрал эхлүүлнэ" гэх айдсаар сүлсэн найдвар л байлаа.

Дорнодын уудам тал дунд Батаа ахынх мянгат малчин айл. Намайг очиход Батаа ах "Тулга аа, дүү минь, энд ажил их бий. Гэхдээ хөдөлмөрлөж чадвал хүн чиний хөдөлмөрийг үнэлнэ" гэж товчхон хэлээд хүлээж авсан. Түүний эхнэр Нараа гэж надаас тав зургаа л эгч байх, туяхан биетэй, нүдэнд дулаахан хүүхэн байв.

Удалгүй мал төллөх их ажил эхэллээ. Шөнөжин хонины хотонд дэнлүү барин явж, нялх төл хүлээн авч, хурга ишигний дуунд нойргүй хонох өдрүүд үргэлжлэв. Хотын хүүхэд байсан би анхндаа учраа олдоггүй байсан ч, Батаа ахаас суралцаж, гар минь эвэршиж, арьс минь наранд борлоод ирэхэд өөрийгөө арай өөрөөр мэдэрч эхэлсэн юм. Тэндхийн агаар, малын үнэр, талын салхи миний доторх хотын тэр муухай дурсамжуудыг угаах шиг л болдог байлаа.

Хавар дундаа орж байтал Батаа ах хот руу явах хэрэг гарлаа. "Шинэ машин авна, бас хэдэн бараа таваар бэлдэнэ. Тулга, чи Нараа эгчтэйгээ хоёулаа үлдэнэ шүү. Малаа сайн хараарай" гэж хэлээд явлаа.

Хязгааргүй талын дунд бид хоёулаа үлдэв. Эхний хэдэн өдөр бүх зүйл хэвийн байсан ч, оройн хоолны ширээний ард суух үед харц мөргөлдөх нь олширлоо. Нараа эгч том дэлэн, өргөн тааз гуя хажуугаар өнгөрөхдөө үнэртэй усных нь зөөлөн үнэр ханхийх нь миний залуу хүний цусыг хөөргөж эхлэв. Хотын охидоос тэс өөр, байгалийн гэмээр нэг тийм дотно, дулаахан мэдрэмж түүнээс үнэртэнэ.

ТӨЛБӨР ТӨЛӨХ ЗААВАР БИЧЛЭГ ДООР БАЙГАА!!! ЭХЛЭЭД ҮЗНЭ ҮҮ!