Хотын төв дэх хуучин барилгад ганцаараа амьдарч эхэлснээс хойш удаагүй, нэгэн ер бусын нөхцөл байдал үүссэн юм. Манай байранд ихэвчлэн настай хүмүүс эсвэл залуу гэр бүлүүд амьдардаг байсан ч, хамгийн дээд давхрын буланд нэгэн Казак залуу ганцаараа амьдардаг байлаа. Түүнийг Аманжол гэдэг. Барагтай бол хүнд харагдаад байдаггүй, нэг л нууцлаг, гэхдээ маш соёлтой нэгэн байж билээ. Байрныхны шинэ жилийн баярын үеэр л би түүнтэй анх хэд хэд бүжиглэхдээ, түүний өвөрмөц, эршүүд төрхийг анзаарч, дотроо бага зэрэг эмээсэн ч гэсэн сонирхох сэдэл төрж амжсан юм. Түүний харц гүнээсээ, нүднийх нь өнгө хөх уулсын хэлхээг санагдуулам, нэг л хол, гэхдээ сэтгэл татам.

Тэр баяраас хойш сар орчмын дараа түүний төрсөн өдөр тохиов. Тэр намайг гэртээ урихдаа бага зэрэг сандарсан бололтой, нүд нь туртасхийж байсан нь надад илт байсан ч би дуртайяа зөвшөөрсөн. Хаалгыг нь татахад л гэрээр нь дүүрэн Казак үндэсний хоолны гоё, анхилуун үнэр ханхалж, тэр намайг ганцаараа хүлээж байлаа. Гэр нь маш цэгцтэй, нэг л дулаахан. Хэсэг зуур зургийн альбом үзэж, түүнийг хэрхэн хөдөө өссөн, моринд хэрхэн хайртай тухай яриаг нь сонсож суухад надад үнэхээр тухтай, эвгүйцэх зүйлгүй байсан юм. Тэр амьдралаа маш энгийн бөгөөд үнэнээр нь ярих нь сэтгэлд нэг л дотно, итгэл төрүүлж байв.

Тэр орой бид хоёр олон зүйлийн тухай ярилцсан. Тэр надад өөрийнхөө Казак үндэстний баялагаа, түүх, соёлоо хэрхэн нандигнадаг тухайгаа ярьж өглөө. Морины тухай ярихдаа түүний нүд нь гялалзаж, ямар ч хязгааргүй тал нутаг, эрх чөлөөт сэтгэл санагдаж байлаа. Би түүнийг гүн гүнзгий хүндэтгэн сонсож, өөрийнхөө амьдралд ийм нэгэн соёлтой, эрч хүчтэй хүн хэрэгтэй гэдгийг ухамсарлаж эхлэв.

"Би хүүхэд байхдаа морин дээр өссөн. Манай гэр бүл үргэлж нүүдэллэж, мал маллаж амьдардаг байсан. Моронд сурсан эрдэм, амьдралын ухаан бол миний хамгийн том баялаг" гэж Аманжол ярьж байлаа. Тэр морь унах тухай ярихад, би түүний үг бүрт уусан орж, тал нутгийн салхи үсэндээ мэдрэгдэх шиг санагдаж байв. “Манай өвөг дээдэс морьтойгоо хамт дайнд явж, эх орноо хамгаалж байсан. Морины түүх бол манай үндэстний түүх” хэмээн тэр бахархалтай нь аргагүй өгүүлсэн юм.

Тэр орой бидний дотно харилцаа