Намар оройн нарны бүдэг шар туяа сумын төвийн дэлгүүрийн тоос манарсан цонхыг нэвтлэн тусна. Хөхцэцэг дэлгүүрийн гадаах ганц вандан дээр суугаад, замын тоосонд сааралтсан гутлынхаа хошууг харан гөлөрнө. Тэр ердөө арван долоохон настай. Нүүрнийх нь зөв хэлбэр, хөмсөгнийх нь нум, говийн халуун салхинд бага зэрэг гандаж борлосон ч гэлээ толиотой торгомсог арьс нь түүнийг энэ сумын хамгийн үзэсгэлэнтэй охин гэдгийг гэрчилнэ.

Сумын төвийн залуус түүний хажуугаар өнгөрөхдөө дуугүй болж, алсаас нүд буруулж харна. Хичээлийн байр, дэлгүүрийн хооронд гүйх Хөхцэцэг нэг л өдөр энэ жижигхэн суурингаас явж, хот газар сургуульд сурна гэдэгт хэн ч эргэлзэж байсангүй. Гэвч хүний хувь заяа гэдэг салхины аясаар өөрчлөгдөх нүүдлийн үүл мэт.

Тэр зун сумын наадмаар Хөхцэцэг Тулгыг олж харжээ. Тулга бол хил орчмын отрын бэлчээрт адуу малладаг, нүдэндээ галтай, цөөн үгтэй адуучин залуу. Түүний борлосон гар, морин дээрээ ямар ч төвөггүй тогтох байдал, өөртөө итгэлтэй харц нь Хөхцэцэгийн зүрхэнд өмнө нь мэдэрч байгаагүй нэгэн сонин чичиргээг үүсгэв. Суурин газрын хөвгүүдийн нялуун үг, гоёж гоодсон төрхөөс илүүтэй хээр талын зэрлэг салхи шиг тэр нэгэн залуу охины сэтгэлийг соронзон мэт татжээ.

Анхны хайр гэдэг хүнд тунгалаг атлаа ямар ч шүүлтүүргүй ирдэг аж. Хөхцэцэг хичээл номоо орхив. Аав ээжийнх нь үглэх, багш нарынх нь зэмлэх түүнд огт хамаагүй болж, зөвхөн Тулгын адууны морьдын туурай тачигнаж, гадаа нь буух тэр мөчийг л хүлээдэг болов. Намрын дунд сараар, өвөлжөө рүүгээ нүүхээс өмнө Тулга түүнийг авахаар ирэв.

- "Чи надтай хамт явах уу? Говийн гүнд амьдрал хатуу шүү" гэж Тулгыг асуухад Хөхцэцэг огтхон ч эргэлзэлгүйгээр "Би хаана ч чиний дэргэд л байвал болно" гэж хариулжээ.

Ингээд сумын төвийн "гоо бүсгүй" адуучин залуугийн гэргий болж, алс хэтийн отрын нутаг руу явав. Эхний саруудад бүх зүйл зүүд мэт байлаа. Өглөө болгон хамтдаа цай ууж, адуугаа бэлчээхэд нь мордуулж өгөөд, орой нь галын дэргэд хоёулхнаа суух тэр жаргал Хөхцэцэгийн хувьд ертөнцийн хамгийн дээд утга учир байв.

Гэвч